นายวันชนะ จันทร์เพ็ญ อายุ 45 ปี เกษตรกรชาวสวนมะพร้าวน้ำหอมกว่า 10 ไร่ในพื้นที่ตำบลปลายโพงพาง อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม เปิดเผยว่า ขณะนี้ราคามะพร้าวน้ำหอมหน้าสวนยังตกต่ำเหลือเพียงลูกละ 3.50 บาท สวนทางกับต้นทุนการผลิตที่ยังคงสูง ทำให้เกษตรกรจำนวนมากต้องเผชิญภาวะขาดทุนต่อเนื่อง บางรายจำเป็นต้องลดการใส่ปุ๋ย หรือแม้กระทั่งหยุดดูแล ส่งผลให้คุณภาพผลผลิตลดลง ลูกมีขนาดเล็ก ไม่เป็นที่ต้องการของตลาด

   ปัญหาซ้ำเติมเกิดจากการที่โรงงานรับซื้อกำหนดมาตรฐานขนาดมะพร้าวอย่างเข้มงวด โดยรับเฉพาะลูกใหญ่ ขนาดรอบผล 46 เซนติเมตรขึ้นไป ขณะที่มะพร้าวตกไซส์ถูกกดราคาเหลือเพียง 1-2 บาทต่อลูก อีกทั้งยังมีแนวโน้มว่าโรงงานบางแห่ง โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดราชบุรี อาจหยุดรับซื้อผลผลิตขนาดเล็ก อ้างว่าไม่คุ้มทุนและได้รับผลกระทบจากมาตรการนำเข้าที่เข้มงวดของจีน ส่งผลให้มะพร้าวตกไซส์จำนวนมากไม่มีตลาดรองรับ ต้องปล่อยทิ้งคาต้น “เมื่อก่อนยังพอขายให้โรงงานเจาะน้ำบรรจุขวดได้ แต่ตอนนี้กลับไม่มีใครรับซื้อ ทั้งที่จริงมะพร้าวตกไซส์ยังสามารถแปรรูปสร้างมูลค่าได้ หากมีการสนับสนุนที่เหมาะสม” นายวันชนะ กล่าว

     สำหรับแนวทางตั้ง “ล้งกลาง” ที่ภาครัฐกำลังพิจารณานั้น นายวันชนะ ตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าและความเป็นไปได้ในการดำเนินการ โดยชี้ว่าปริมาณผลผลิตมะพร้าวน้ำหอมในพื้นที่ภาคกลาง 4 จังหวัด ได้แก่ สมุทรสงคราม ราชบุรี สมุทรสาคร และนครปฐม มีมากถึงวันละ 2 ล้านลูก และอาจพุ่งสูงถึง 10-12 ล้านลูกในช่วงผลผลิตออกมาก ทำให้ไม่แน่ชัดว่าล้งกลางจะสามารถรองรับได้ทั้งหมดหรือไม่ รวมถึงยังไม่มีความชัดเจนในการจัดการมะพร้าวตกไซส์

   ทั้งนี้ นายวันชนะ เสนอให้ภาครัฐปรับแนวคิดใหม่ โดยนำงบประมาณจากโครงการล้งกลางมาจัดสรรเป็นเงินชดเชยให้เกษตรกรที่สมัครใจโค่นต้นมะพร้าวแบบล้มดง เพื่อลดพื้นที่เพาะปลูกและควบคุมปริมาณผลผลิตในตลาด โดยประเมินว่ามะพร้าวน้ำหอม 1 ไร่ประมาณ 40 ต้น หากจ่ายชดเชยไร่ละ 5,000 บาท จะใช้งบไม่ถึง 1,000 ล้านบาท แต่สามารถลดผลผลิตได้ถึง 30-40% ซึ่งจะช่วยพยุงราคาให้ฟื้นตัวได้รวดเร็ว “ถ้ายังปล่อยให้ปลูกเพิ่มโดยไม่มีการควบคุม ปีหน้าผลผลิตจะยิ่งล้นตลาดมากขึ้น ฉะนั้นการลดปริมาณควบคู่กับการปรับโครงสร้างการผลิต น่าจะเป็นทางออกที่ยั่งยืนมากกว่าการตั้งล้งกลาง

    อย่างไรก้ตาม ข้อเสนอดังกล่าว กำลังกลายเป็นประเด็นร้อนในแวดวงเกษตร ว่ารัฐควรเลือก “อุ้มราคา” หรือ “ลดผลผลิต” เพื่อแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง ซึ่งอาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทยในอนาคต.