เมื่อรวบรวมขยะได้จำนวนหนึ่ง เทศบาลนครระยองจะจัดรถเข้ามารับเดือนละ 1-2 ครั้ง เพื่อนำไปส่งต่อยังศูนย์สิ่งแวดล้อมศึกษา เทศบาลนครระยอง บริเวณพระเจดีย์กลางน้ำ ถนนสมุทรเจดีย์ ตำบลปากน้ำ อำเภอเมืองระยอง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งศูนย์กลางการเรียนรู้และบริหารจัดการขยะของท้องถิ่น

ที่น่าสนใจคือ ในช่วงเริ่มต้นเจ้ดำต้องใช้เงินส่วนตัวสำรองจ่ายรับซื้อขยะจากชาวบ้านก่อน โดยพยายามกำหนดราคาให้เป็นธรรม เพื่อให้ชาวบ้านรู้สึกว่าการคัดแยกขยะมีประโยชน์จริง ไม่ใช่แค่การเสียเวลา และเมื่อขายขยะได้ รายได้ที่เกิดขึ้นก็จะถูกนำกลับมาใช้สนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชนต่อไป

เจ้ดำยังเล่าถึงปัญหาในอดีตว่า ชุมชนเคยประสบปัญหาขยะตกค้าง ส่งกลิ่นเหม็น และกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย อีกทั้งรถเก็บขยะยังเข้ามาให้บริการได้ไม่ทั่วถึง หากปล่อยไว้ย่อมส่งผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน จึงมองว่าการแก้ปัญหาที่ดีที่สุดต้องเริ่มจากต้นทาง นั่นคือการทำให้ทุกครัวเรือนรู้จักคัดแยกขยะตั้งแต่ภายในบ้าน

“ช่วงแรกชาวบ้านบางส่วนยังไม่เข้าใจ คิดว่าการแยกขยะเป็นเรื่องยุ่งยากและเสียเวลา เราก็ต้องเริ่มจากตัวเองก่อน ค่อย ๆ อธิบาย ทำให้ดูเป็นตัวอย่าง บางครั้งต้องเดินเข้าไปพูดคุยถึงหน้าบ้านทีละหลัง อยากให้ทุกคนเห็นว่าขยะที่เคยทิ้งไปทุกวัน แท้จริงแล้วยังมีมูลค่า สามารถเปลี่ยนเป็นเงินกลับคืนสู่ครอบครัวได้” เจ้ดำ กล่าว

จากขยะรีไซเคิล สู่เงินทุนพัฒนาชุมชน อีกหนึ่งความสำเร็จที่ทำให้โครงการนี้มีความหมายมากกว่าการรักษาความสะอาด คือการนำรายได้จากการจำหน่ายขยะมาต่อยอดเป็นเงินทุนสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชน ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมส่วนรวม การพัฒนาสภาพแวดล้อม หรือกิจกรรมสร้างความสามัคคีของคนในพื้นที่

นั่นหมายความว่า ขวดพลาสติกหนึ่งใบ กระดาษลังหนึ่งกิโลกรัม หรือกระป๋องอะลูมิเนียมที่เคยถูกมองว่าไร้ค่า เมื่อผ่านกระบวนการคัดแยกและรวบรวมอย่างเป็นระบบ ก็สามารถกลายเป็นเงินทุนที่นำกลับมาสร้างประโยชน์ให้กับส่วนรวมได้

เมื่อรวบรวมขยะได้จำนวนหนึ่ง เทศบาลนครระยองจะจัดรถเข้ามารับเดือนละ 1-2 ครั้ง เพื่อนำไปส่งต่อยังศูนย์สิ่งแวดล้อมศึกษา เทศบาลนครระยอง บริเวณพระเจดีย์กลางน้ำ ถนนสมุทรเจดีย์ ตำบลปากน้ำ อำเภอเมืองระยอง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งศูนย์กลางการเรียนรู้และบริหารจัดการขยะของท้องถิ่น

ที่น่าสนใจคือ ในช่วงเริ่มต้นเจ้ดำต้องใช้เงินส่วนตัวสำรองจ่ายรับซื้อขยะจากชาวบ้านก่อน โดยพยายามกำหนดราคาให้เป็นธรรม เพื่อให้ชาวบ้านรู้สึกว่าการคัดแยกขยะมีประโยชน์จริง ไม่ใช่แค่การเสียเวลา และเมื่อขายขยะได้ รายได้ที่เกิดขึ้นก็จะถูกนำกลับมาใช้สนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชนต่อไป

เจ้ดำยังเล่าถึงปัญหาในอดีตว่า ชุมชนเคยประสบปัญหาขยะตกค้าง ส่งกลิ่นเหม็น และกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย อีกทั้งรถเก็บขยะยังเข้ามาให้บริการได้ไม่ทั่วถึง หากปล่อยไว้ย่อมส่งผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน จึงมองว่าการแก้ปัญหาที่ดีที่สุดต้องเริ่มจากต้นทาง นั่นคือการทำให้ทุกครัวเรือนรู้จักคัดแยกขยะตั้งแต่ภายในบ้าน

“ช่วงแรกชาวบ้านบางส่วนยังไม่เข้าใจ คิดว่าการแยกขยะเป็นเรื่องยุ่งยากและเสียเวลา เราก็ต้องเริ่มจากตัวเองก่อน ค่อย ๆ อธิบาย ทำให้ดูเป็นตัวอย่าง บางครั้งต้องเดินเข้าไปพูดคุยถึงหน้าบ้านทีละหลัง อยากให้ทุกคนเห็นว่าขยะที่เคยทิ้งไปทุกวัน แท้จริงแล้วยังมีมูลค่า สามารถเปลี่ยนเป็นเงินกลับคืนสู่ครอบครัวได้” เจ้ดำ กล่าว

จากขยะรีไซเคิล สู่เงินทุนพัฒนาชุมชน อีกหนึ่งความสำเร็จที่ทำให้โครงการนี้มีความหมายมากกว่าการรักษาความสะอาด คือการนำรายได้จากการจำหน่ายขยะมาต่อยอดเป็นเงินทุนสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชน ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมส่วนรวม การพัฒนาสภาพแวดล้อม หรือกิจกรรมสร้างความสามัคคีของคนในพื้นที่

นั่นหมายความว่า ขวดพลาสติกหนึ่งใบ กระดาษลังหนึ่งกิโลกรัม หรือกระป๋องอะลูมิเนียมที่เคยถูกมองว่าไร้ค่า เมื่อผ่านกระบวนการคัดแยกและรวบรวมอย่างเป็นระบบ ก็สามารถกลายเป็นเงินทุนที่นำกลับมาสร้างประโยชน์ให้กับส่วนรวมได้