112

เริ่มเห็นผลแล้ว !! การวิจัยแก้ปัญหาลิ้นจี่ค่อม ออกดอกแต่ไม่ติดผล เกษตรกรยิ้มกว้าง

รายงานพิเศษ

ปัญหาลิ้นจี่พันธุ์ค่อมของจังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งถือเป็นพืชอัตลักษณ์สำคัญของลุ่มน้ำแม่กลอง กำลังเผชิญความท้าทายด้านผลผลิตที่ไม่แน่นอน แม้ในบางฤดูกาลสภาพอากาศจะเหมาะสม แต่กลับพบปัญหาออกดอกแล้วไม่ติดผล ส่งผลกระทบต่อรายได้ของเกษตรกรในพื้นที่เป็นอย่างมาก

ล่าสุด ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นำโดย ศาสตราจารย์ ดร.คณพล (คะ-ณะ-พล) จุฑามณี ลงพื้นที่ศึกษาเชิงลึก เพื่อหาทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณกว่า 3,490,000 บาท จากสำนักงานพัฒนา การวิจัยการเกษตรองค์การมหาชน จังหวัดสมุทรสงคราม อบจ.สมุทรสงคราม สภาเกษตรกรจังหวัด และศูนย์วิจัยชุมชนตำบลแควอ้อม ดำเนินโครงการในสวนเกษตรกรจริง 4 แปลง ในอำเภออัมพวา และบางคนที ตั้งแต่ต้นปี 2569

หัวใจสำคัญของงานวิจัยครั้งนี้ คือการใช้วิทยาศาสตร์สมัยใหม่เข้าไปวิเคราะห์ “กลไกเชิงลึก” ของการติดผลในลิ้นจี่ ไม่ใช่เพียงมองภาพรวม แต่ลงลึกถึงระดับสรีรวิทยาของพืช ทั้งกระบวนการสังเคราะห์แสง การสะสมอาหาร ความสมบูรณ์ของละอองเรณู และการตอบสนองต่ออุณหภูมิและความชื้นในช่วงวิกฤตของการออกดอก

นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังทดลองใช้สารกระตุ้นทางชีวภาพรุ่นใหม่ ที่ออกแบบให้เหมาะกับช่วงพัฒนาการของดอกและผลอ่อน เพื่อลดการหลุดร่วง ควบคู่กับการผสานภูมิปัญญาชาวสวน เช่น การควั่นกิ่ง การปลูกหลายพันธุ์ในแปลงเดียวกัน และการใช้ผึ้งหรือชันโรงช่วยผสมเกสร เพื่อเพิ่มโอกาสในการติดผล

การทดลองถูกออกแบบในพื้นที่จริงที่มีความหลากหลาย เพื่อให้ผลลัพธ์สะท้อนการใช้งานได้จริงในวงกว้าง โดยเป้าหมายระยะยาว ไม่ใช่แค่เพิ่มผลผลิตในบางปี แต่เพื่อสร้างระบบการจัดการสวนที่ลดความเสี่ยงจากสภาพอากาศ และทำให้ผลผลิตมีความสม่ำเสมอ ขณะนี้ การเก็บข้อมูลภาคสนามเสร็จสิ้นแล้ว อยู่ระหว่างการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของปัญหาดอกร่วงและผลร่วงต่อไป

นายชยชัย แสงอินทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงครามได้ลงพื้นที่ติดตามผล พร้อมเก็บลิ้นจี่จากแปลงทดลองด้วยตนเอง พร้อมระบุว่า แม้จะเป็นช่วงปลายฤดู แต่คุณภาพผลผลิตยังดี ถือเป็นสัญญาณเชิงบวกที่สะท้อนว่าแนวทางวิจัยเริ่มให้ผล

ทั้งนี้ คาดว่าองค์ความรู้จากโครงการจะถูกพัฒนาเป็นแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน และถ่ายทอดสู่เกษตรกร เพื่อยกระดับลิ้นจี่ค่อมสมุทรสงคราม ให้กลับมามีความมั่นคงและยั่งยืนในอนาคต.