507

ดร.รอยล จิตรดอน เปิดพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติจัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ ร.9 ชุมชน ต.บางเคียน อ.ชุมแสง จ.นครสวรรค์

ข่าวประชาสัมพันธ์

พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติ จัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ รัชกาลที่ 9 ชุมชนตำบลบางเคียน อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ เพื่อบอกเล่าเรื่องราวความเป็นมา สภาพปัญหา แนวทางการแก้ปัญหาน้ำนำไปสู่ความสำเร็จให้แก่สาธารณชนและผู้ที่สนใจในพื้นที่

เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 7 สิงหาคม 2569 ดร.รอยล จิตรดอน กรรมการและเลขาธิการ มูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นประธานเปิดพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติจัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ ชุมชนตำบลบางเคียน อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ โดยมีนายเศวต เพชรนุ้ย รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครสวรรค์ รักษาราชการแทนผู้ว่าราชการจังหวัดนครสวรรค์ พร้อมด้วยผู้แทนจากหน่วยงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชนในพื้นที่มาร่วมในงานดังกล่าว พร้อมทั้งได้เยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติ จัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ รัชกาลที่ 9 ชุมชนตำบลบางเคียน อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ จำนวน 3 จุด ได้แก่ จุดที่ 1 ร่วมแรง-ใจ น้ำยั่งยืน / จุดที่ 2 โครงข่ายน้ำ / และจุดที่ 3 เกษตร นำชีวี พร้อมทั้งประธานในพิธีและผู้ร่วมพิธีได้เปิดป้ายพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติ จัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ ชุมชนตำบลบางเคียน

มูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ดำเนินงานส่งเสริมและสนับสนุนการมีส่วนร่วมเชิงปฏิบัติการ เรื่องการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ และแผนการดำเนินงานทั่วไป ผ่านสื่อนิทรรศการในพื้นที่จริง เรียกว่า “พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติ จัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ รัชกาลที่ 9” เพื่อบอกเล่าเรื่องราวความเป็นมา สภาพปัญหา แนวทางการแก้ปัญหาน้ำในพื้นที่ นำไปสู่ความสำเร็จให้แก่สาธารณชนและผู้ที่สนใจ มามาถ่ายทอดและขยายผล

ชุมชนตำบลบางเคียน อยู่นอกเขตชลประทาน ใช้น้ำจากคลองเกรียงไกรเป็นหลัก ในฤดูฝนประสบปัญหาน้ำหลากเป็นประจำทุกปี แต่ในฤดูแล้งประสบปัญหาน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตร เนื่องจากขาดแหล่งกักเก็บน้ำ โดยตั้งแต่ปี 2555 เป็นต้นมา ชุมชนตำบลบางเคียน ได้รู้จักมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ และเริ่มเรียนรู้การบริหารจัดการน้ำ ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโน โลยี มาจัดทำข้อมูลพื้นที่ ทำแผนที่น้ำ ผังน้ำ ข้อมูลน้ำ มาวิเคราะห์และทำแผนพัฒนาฟื้นฟูแหล่งน้ำในชุมชน ทำให้ชุมชนเข้าใจตนเอง พัฒนาทั้งคน ความรู้ และ ทรัพยากร เป็นผลให้ชุมชนมีความมั่นคงน้ำอุปโภค บริโภค และน้ำเพื่อการเกษตร

ปัจจุบันชมชนตำบลบางเคียน มีปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น รวม 1.78 ล้านลูกบาศก์เมตร ครอบคลุมพื้นที่เกษตร 59,110 ไร่ สามารถมีน้ำใช้ได้ตลอดทั้งปี นอกจากนี้ ชุมชนแห่งนี้ได้ปรับปรุงโครงสร้างน้ำ ซ่อมแซมประตูน้ำ รวมถึงมีแนวคิดนำน้ำน้ำหมุนเวียนกลับมาใช้ซ้ำใช้ในพื้นที่ โดยเริ่มจากหาค่าระดับความสูงของพื้นที่ จัดทำระบบสระน้ำแก้มลิงเชื่อมโยงเป็นโครงข่ายทั้งพื้นที่ ทำให้เกษตรกรสามารถนำน้ำที่เหลือจากการใช้งานครั้งแรก กลับมาใช้ประโยชน์ในการเพาะปลูกได้อีกครั้ง โดยไม่จำเป็นต้องสูบน้ำกลับเข้าสู่ต้นระบบ

ความสำเร็จที่เห็นถึงความยั่งยืนของชุมชนแห่งนี้ นอกจากการมีความมั่นคงน้ำอุปโภค - บริโภค และน้ำเพื่อทำเกษตรแล้ว ชุมชนได้ต่อออดไปยังกองทุนแรกด้านอาชีพ ซึ่งได้แก่ กลุ่มศูนย์ข้าวชุมชนบ้านเนินสะเดา เป็นกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ได้รับรองมาตรฐาน GAP ส่งให้ศูนย์ข้าวนครสวรรค์ และกองทุนปุยซึ่งเป็นกองทุนสำหรับบำรุงรักษาแหล่งน้ำความสำเร็จของชุมชนตำบลบางเดือน ทั้งด้านการจัดการทรัพยากรน้ำ ต่อเนื่องไปถึงเกษตร และอาชีพ รายได้ นี้ มูลนิธิอุทุกพัฒน์ฯ จึงได้คัดเลือกให้เป็นพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติ จัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ.

สุรศักดิ์ จันทนะเปลิน / นครสวรรค์