กระทรวงวัฒนธรรม จับมือ จ.แม่ฮ่องสอน ดัน “หมากโหม่งสะนาบ” คว้าเมนูอาหารถิ่น “รสชาติ...ที่หายไป” ประจำปี 2569
26 มิถุนายน 2569 เวลา 17:44:00
151
วันที่ 26 มิ.ย. 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับ จังหวัดแม่ฮ่องสอน เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการส่งเสริมและพัฒนายกระดับอาหารถิ่น สู่มรดกทางวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ความเป็นไทย โดยได้ประกาศเลือก “หมากโหม่งสะนาบ” ให้เป็นเมนูอาหารถิ่นของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ภายใต้โครงการ “รสชาติ...ที่หายไป The Lost Taste” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่ออนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาทางอาหารที่กำลังจะเลือนหายให้กลับมาเป็นที่รู้จักอีกครั้ง
หมากโหม่งสะนาบ” เมนูตัดเลี่ยนอัจฉริยะของชาวไทใหญ่หากแวะเวียนไปที่ กาดซ่อกจ่า บ้านผาบ่อง ต.ผาบ่อง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน จะพบกับเมนูพื้นบ้านหน้าตาน่ารับประทานอย่าง “หมากโหม่งสะนาบ” ซึ่งเป็นอาหารเคียงคู่สำรับกับข้าวตามงานบุญประเพณีต่างๆ ของชาวไทใหญ่มาอย่างยาวนาน มีที่มาจากคติการกินที่ชาญฉลาด ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากครัวพม่าค่อนข้างมาก เนื่องจากกับข้าวหลักในงานบุญมักเป็อาหารประเภทเนื้อสัตว์ที่มีความมัน เข้มข้น และใช้กะทิหรือน้ำมันเยอะ เช่น แกงฮังเล หรือน้ำพริกอ่อง ซึ่งเมื่อรับประทานมากๆ จะทำให้รู้สึก "เลี่ยน" คนโบราณจึงคิดค้นเมนูนี้ขึ้นมา โดยใช้รสเปรี้ยวฉ่ำและสดชื่นจากมะม่วงดิบมาช่วยตัดความเลี่ยนของไขมัน อีกทั้งยังช่วยเจริญอาหาร ทำให้รับประทานข้าวสวยและอาหารจานหลักอื่นๆ ได้อร่อยยิ่งขึ้น

สูตรเด็ดและวิธีทำจากผู้เชี่ยวชาญ นางผ่องศรี จิ่งต่า ผู้ชำนาญการทำหมากโหม่งสะนาบ ได้เปิดเผยสูตรเด็ดและขั้นตอนการรังสรรค์เมนูนี้ไว้อย่างละเอียด ดังนี้ วัตถุดิบและเครื่องปรุง มะม่วงดิบ กะปิ หอมแดง กระเทียม เกลือ พริกแห้ง งาขาว ถั่วลิสง ผงปรุงรส ผงชูรส น้ำตาลอ้อย หรือน้ำตาลทราย
ขั้นตอนการทำ ขั้นตอนที่ 1 เตรียมมะม่วงดิบ นำมะม่วงดิบมาปอกเปลือก ล้างให้สะอาด แล้วนำมาสับและซอยเป็นเส้นฝอยยาวพองาม เคล็ดลับเด็ด นำเส้นมะม่วงที่สับแล้วไปแช่ในน้ำสะอาด ใส่เกลือป่นลงไปเล็กน้อย ขยำเบาๆ แล้วบีบน้ำออกให้แห้งสนิท ขั้นตอนนี้จะช่วยลดความเปรี้ยวแหลม ทำให้เนื้อสัมผัสกรอบกรุบและรสชาติกลมกล่อมละมุนขึ้น จากนั้นพักไว้ในชามผสมพร้อมกับหอมแดงซอย

ขั้นตอนที่ 2 เตรียมเครื่องปรุงและธัญพืช เจียวกระเทียมสับด้วยไฟอ่อนจนเหลืองกรอบ ส่งกลิ่นหอม ตักเนื้อกระเทียมแยกไว้ ส่วนน้ำมันเจียวเทใส่ถ้วยพักให้เย็น คั้วงาขาวด้วยไฟอ่อนจนเหลืองหอม นำไปโขลกพอแตก (ห้ามละเอียดเป็นผง) และคั่วถั่วลิสง ลอกเปลือกออก แล้วโขลกหยาบๆทอดพริกขี้หนูแห้งในน้ำมันจนกรอบ สีเข้มขึ้น ตักพักไว้ ส่วนกะปินำไปคั่วให้หอมแล้วพักให้เย็น
ขั้นตอนที่ 3 การ "สะนาบ" (คลุกเคล้า) นำชามผสมที่ใส่มะม่วงสับและหอมแดงซอยไว้ ใส่ถั่วลิสงคั่วป่นหยาบและงาขาวคั่วโขรกลงไป ปรุงรสด้วยกะปิคั่ว ผงปรุงรส ผงชูรส และน้ำตาลอ้อย (หรือน้ำตาลทราย) เล็กน้อยเพื่อตัดรส ตักน้ำมันกระเทียมเจียวที่เย็นแล้วราดลงไป 1-2 ช้อนโต๊ะ เพื่อเคลือบเส้นมะม่วงให้เงางามและผสานรสชาติ คลุกเคล้า (หรือภาษาไทใหญ่เรียกว่า สะนาบ) ส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากันอย่างเบามือ จนถั่วและงาเคลือบติดเส้นมะม่วงทั่วถึง ชิมให้ได้ 3 รสกลมกล่อม คือ เปรี้ยวนำ มันนัวตาม และหวานเค็มสมานกันพอดี

ขั้นตอนที่ 4 จัดเสิร์ฟ ตักหมากโหม่งสะนาบใส่จาน โรยหน้าด้วยกระเทียมเจียวกรอบ วางแนมด้วยพริกขี้หนูแห้งทอด พร้อมจัดเสิร์ฟคู่กับแกงฮังเลและข้าวสวยร้อนๆ หรือทานเป็นของว่างปรุงสดใหม่
หากใครอยากลิ้มลองรสชาติ "หมากโหม่งสะนาบ" เมนูรสชาติที่หายไป สามารถไปชิมได้ที่ กาดซ่อกจ่า บ้านผาบ่อง ต.ผาบ่อง อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีจำหน่ายทุกวันศุกร์ เสาร์ และอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา 15.00 น. เป็นต้นไป.
ฉลอง หมั่นสกุล จ.แม่ฮ่องสอน


