วันที่ 3 สิงหาคม 2569  นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ประธานคณะอนุกรรมการส่งเสริมคุณธรรม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่า จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยคณะอนุกรรมการส่งเสริมคุณธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ดำเนินการพิจารณาคัดเลือกชุมชน องค์กร และอำเภอคุณธรรมต้นแบบโดดเด่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ตามแผนปฏิบัติการด้านการส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566 – 2570) เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีพฤติกรรมที่สะท้อนการมีคุณธรรม สร้างสังคมคุณธรรมที่อยู่ร่วมกันอย่างสมานฉันท์ ยึดมั่นในหลักธรรมทางศาสนา หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และค่านิยมอันดีงามของสังคมไทย

โดย ชุมชนบ้านต่อแพ หมู่ที่ 1 ตำบลแม่เงา อำเภอขุนยวม ได้รับคัดเลือกให้เป็น ชุมชนคุณธรรมต้นแบบโดดเด่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นชุมชนต้นแบบ ที่เป็นชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ขับเคลื่อนด้วยพลังบวร ที่มีศักยภาพและความพร้อมด้านการท่องเที่ยวในทุกมิติ 

ชุมชนคุณธรรมบ้านต่อแพ หมู่ที่ 1 ต.แม่เงา อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน ประชากรส่วนใหญ่ เป็นชาติพันธุ์ไทใหญ่ มีนายชัยเดช สุทินกรณ์  ผู้ใหญ่บ้านต่อแพ เป็นผู้นำการพัฒนาชุมชน บริหารจัดการชุมชมโดยใช้หลักธรรมาภิบาล ร่วมกับผู้นำทางศาสนา คือ ท่านพระครูอนุกูลกัลยาณพจน์ เจ้าอาวาสวัดต่อแพ  

ชุมชนคุณธรรมบ้านต่อแพ มีการอนุรักษ์ สืบสาน รักษา และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรม ด้านศิลปะ ดนตรี และการแสดง เช่น  ศิลปะการต้องลาย ศิลปะการสานกุ๊บไต ศิลปะการทำปานกุม การเล่นดนตรีไทใหญ่กองมองเซิง กลองก้นยาว ศิลปะการแสดงรำนกกิ่งกะหร่า การรำโต การรำไต การก้าแลว และ การก้าลาย 

ชาวไทใหญ่ที่ชุมชนบ้านต่อแพ มีความศรัทธานับถือในบวรพระพุทธศาสนา เทศกาลประเพณีจึงมีความเกี่ยวเนื่องกับศาสนาพุทธเป็นหลักตลอดทั้งปี เรียกว่า ประเพณี 12 เดือน เช่นประเพณีเหลินสี่ ประเพณีปอยส่างลอง ประเพณีเหลินหก และปอยจ่าตี่ 

ชุมชนบ้านต่อแพ มีการสืบทอดกรรมวิธีการทำอาหารไทใหญ่ มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน  เช่น  การทำข้าวมูนข่วย ข้าวควบ และข้าวหย่ากู๊