เมื่อวันที่ 24  พฤษภาคม 2569 นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน พร้อมด้วย นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน นำคณะหัวหน้าส่วนราชการ นายอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน นายวฤทธิ์ชาติ ปาณชู นายอำเภอขุนยวม    นายภานุเดช ไชยสกูล นายกสมาคมท่องเที่ยวจังหวัดแม่ฮ่องสอน/ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจังหวัดแม่ฮ่องสอน , ททท.สำนักงานแม่ฮ่องสอน ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดแม่ฮ่องสอน  นายกอบต.ห้วยโป่ง และราษฎรบ้านไม้ฮุง ต.ห้วยโป่ง   และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่สำรวจแหล่งโบราณสถานสำคัญในพื้นที่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน และอำเภอขุนยวม เพื่อรวบรวมข้อมูล ประเมินสภาพพื้นที่ และวางแนวทางอนุรักษ์อย่างยั่งยืน

   การลงพื้นที่จุดแรก ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอนและคณะ ได้เดินทางไปยัง บ้านไม้ฮุง ตำบลห้วยโป่ง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน หลังจากได้รับแจ้งข้อมูลจากผู้ใหญ่บ้าน ชาวบ้าน และคณะครูในพื้นที่ ที่มีการเผยแพร่ภาพผ่านสื่อสังคมออนไลน์ (Facebook) เกี่ยวกับการค้นพบกลุ่มโบราณสถานเจดีย์ร้างยุคล้านนาอายุกว่า 400 ปี กลางป่าบ้านไม้ฮุง

    จากการตรวจสอบเบื้องต้น พบเป็นกลุ่มโบราณสถานในยุคสมัยล้านนา มีอายุเก่าแก่ไม่น้อยกว่า 400 ปี ซึ่งยังคงมีโครงสร้างและรูปทรงสถาปัตยกรรมเด่นชัด ประกอบด้วย  สถูปเจดีย์องค์ที่ 1 ชาวบ้านเรียกว่า "ดอยกองมูบ้านไม้ฮุง" สถูปเจดีย์องค์ที่ 2 ชาวบ้านเรียกว่า "ดอยกองมูคำเซิง" โบราณสถานรูปแบบอาคาร จำนวน 1 หลัง

    นอกจากนี้ ตลอดเส้นทางเดินสำรวจระหว่างเจดีย์องค์ที่ 1 และองค์ที่ 2 ยังพบร่องรอยของอาคารโบราณกระจายตัวอยู่โบราณอีกหลายจุด ซึ่งถือเป็นหลักฐานทางโบราณคดีชิ้นสำคัญที่สะท้อนถึงการตั้งถิ่นฐานและอารยธรรมอันรุ่งเรืองที่มีมาอย่างยาวนาน ก่อนการก่อตั้งจังหวัดแม่ฮ่องสอนในปัจจุบัน

    ในวันเดียวกัน นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้นำคณะเดินทางต่อไปยัง สำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยเวียงหล้า ตำบลขุนยวม อำเภอขุนยวม เพื่อเดินเท้าศึกษาเส้นทางธรรมชาติและสำรวจ "แหล่งโบราณคดีวงกลมหิน" หรือที่ชาวบ้านในพื้นที่เรียกกันว่า "วงตีไก่" จากการสำรวจพบร่องรอยวงกลมหินกระจายตัวอยู่หลายจุด โดยวงที่มีขนาดใหญ่ที่สุดมีเส้นผ่าศูนย์กลางกว้างถึง 10 เมตร และ 12 เมตร ซึ่งคาดว่าเป็นร่องรอยอารยธรรมและกิจกรรมของกลุ่มคนในอดีตที่เคยอาศัยอยู่ในพื้นที่แห่งนี้