กลายเป็นประเด็นร้อนที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด สำหรับโครงการ ดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดใหญ่ในพื้นที่ EEC อ.บ้านฉาง จ.ระยอง หลังชาวบ้านในพื้นที่ออกมาแสดงความกังวลถึงผลกระทบที่จะตามมาทั้งด้านสิ่งแวดล้อม สาธารณูปโภค การใช้ทรัพยากร ตลอดจนการควบคุมแรงงานและการประกอบกิจการภายในพื้นที่โครงการ พร้อมตั้งคำถามถึงการกำกับดูแลของหน่วยงานภาครัฐว่า เหตุใดจึงปล่อยให้ปัญหาบางอย่างเกิดขึ้นและดำเนินมาเป็นระยะ ก่อนจะมีการเข้าตรวจสอบอย่างจริงจัง

โครงการดังกล่าวตั้งอยู่ในพื้นที่ หมู่ 6 ต.บ้านฉาง อ.บ้านฉาง จ.ระยอง โดยมี บริษัท กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ ผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและศูนย์รวมข้อมูลระดับสากล เข้ามาลงทุนพัฒนาโครงการศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ร่วมกับพันธมิตรในพื้นที่ โดยมีมูลค่าการลงทุนระดับ หมื่นล้านบาท ถือเป็นอีกหนึ่งเมกะโปรเจกต์ที่ถูกจับตามองในพื้นที่ EEC

ขณะนี้โครงการเริ่มดำเนินการก่อสร้างมาแล้วประมาณ 3 เดือน โดยมี บริษัท ไซน่า สเตท คอนสตรัคชั่น เอนจิเนียริ่ง (ประเทศไทย) จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทรับเหมาก่อสร้างขนาดใหญ่สัญชาติจีน รับงานจากบริษัท กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ ก่อนจะมีการว่าจ้างบริษัทรับเหมาของไทยเข้ามารับงานต่อช่วง และนำแรงงานต่างด้าวเข้ามาทำงานในพื้นที่ก่อสร้าง

บุกแคมป์! แรงงานแตกฮือ วิ่งหนีขึ้นเขา-ว่ายน้ำข้ามคลอง- จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ สำนักงานจัดหางานจังหวัดระยอง สนธิกำลังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าตรวจสอบพื้นที่แคมป์คนงานด้านหลังโครงการ หลังได้รับข้อมูลเกี่ยวกับการใช้แรงงานต่างด้าว

เมื่อเจ้าหน้าที่เข้าพื้นที่ กลุ่มแรงงานบางส่วนเกิดความแตกตื่น พากันวิ่งหลบหนีออกจากแคมป์ บางรายวิ่งขึ้นเนินเขา ขณะที่บางรายพยายามว่ายน้ำข้ามคลองหลบหนีไปคนละทิศละทาง ทำให้เจ้าหน้าที่ต้องกระจายกำลังติดตามและควบคุมตัว

สุดท้ายสามารถจับกุมแรงงานได้ 24 ราย แบ่งเป็น สัญชาติเมียนมาร์ 20 ราย และสัญชาติจีน 4 ราย ก่อนนำตัวส่งพนักงานสอบสวน สภ.บ้านฉาง ดำเนินการตามกฎหมายในส่วนที่เกี่ยวข้อง

เหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็นคำถามสำคัญว่า โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ที่เดินหน้ามานานกว่า 3 เดือน มีการตรวจสอบการใช้แรงงานและการประกอบกิจการภายในพื้นที่อย่างทั่วถึงแล้วหรือไม่

สื่อเปิดประเด็น ก่อนเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่-ชาวบ้านบางส่วนตั้งข้อสังเกตว่า ก่อนหน้านี้โครงการเดินหน้าก่อสร้างมาเป็นเวลาระยะหนึ่ง แต่การตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังไม่ปรากฏให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม กระทั่งมีการนำเสนอข้อมูลผ่านสื่อมวลชน จึงเกิดการสนธิกำลังเข้าตรวจสอบและพบแรงงานต่างด้าวจำนวนมากในแคมป์คนงาน

อกจากเรื่องแรงงานแล้ว ยังมีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับกิจการภายในบริเวณแคมป์ เช่น ตลาดและคลินิกที่เปิดให้บริการแก่คนงาน ซึ่งชาวบ้านตั้งคำถามว่ามีใบอนุญาตและผ่านการตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องครบถ้วนหรือไม่

ประเด็นนี้จึงไม่ได้จบเพียงการจับกุมแรงงานต่างด้าว 24 ราย แต่กำลังขยายเป็นคำถามใหญ่ถึง ระบบการกำกับดูแลโครงการลงทุนขนาดใหญ่ในพื้นที่ EEC ว่าหน่วยงานใดมีหน้าที่ตรวจสอบอะไร และตรวจสอบกันอย่างไร เพื่อไม่ให้เกิดช่องว่างจนปัญหาลุกลาม

ชาวบ้านหวั่น “ทุนใหญ่” ขยายตัวเร็วกว่าการกำกับดูแล-สำหรับประชาชนในพื้นที่บ้านฉาง แม้จะเห็นด้วยกับการลงทุนและการพัฒนาเศรษฐกิจ แต่สิ่งที่ต้องการคือ การลงทุนต้องเดินคู่กับกฎหมายและความรับผิดชอบต่อชุมชน

โดยเฉพาะโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดใหญ่ที่อาจมีความต้องการใช้ไฟฟ้า น้ำ และสาธารณูปโภคจำนวนมาก รวมถึงจำนวนแรงงานและกิจกรรมที่เกิดขึ้นโดยรอบ หากไม่มีระบบกำกับดูแลที่รัดกุมตั้งแต่ต้น อาจกลายเป็นภาระของชุมชนในอนาคต

ชาวบ้านจึงเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบตั้งแต่บริษัทเจ้าของโครงการ บริษัทผู้รับเหมาหลัก ผู้รับเหมาช่วง ไปจนถึงระบบแคมป์คนงาน อย่างละเอียด ไม่ใช่เฉพาะช่วงที่มีข่าวหรือเกิดเหตุแล้วจึงเข้าตรวจสอบ

ที่สำคัญต้องตรวจสอบให้ชัดว่า แรงงานทุกคนมีเอกสารถูกต้องหรือไม่ นายจ้างเป็นใคร การจ้างงานผ่านบริษัทใด มีการประกอบกิจการอื่นภายในแคมป์โดยได้รับอนุญาตหรือไม่ รวมถึงระบบสาธารณสุข ความปลอดภัย และสวัสดิการของแรงงานเป็นไปตามกฎหมายหรือไม่