top of page

'แม่คำสอน' ศิลปินแห่งชาติ ชาวบ้านโพนเปิดตำนานพระพันปีหลวง ต่อพระอัจฉริยภาพในการส่งเสริมการทอผ้าไหมแพรวา

29 ตุลาคม 2568 เวลา 21:45:00

1

eye.png
ส่งเสริมการทอผ้าไหมแพรวา

ภูมิภาค

แม่คำสอน สระทอง ศิลปินแห่งชาติ ปี 2559 เปิดตำนานผ้าไหมทอมือผู้ไทยบ้านโพน กว่าจะเป็น “วิจิตร แพรวาราชินีแห่งไหม” ด้วยสารพระเนตรยาวไกลจากผืนผ้าเพียง 1 วา ได้กลายเป็นแพรวาผืนผ้าแห่งแผ่นดิน ที่สร้างอาชีพเสริมรายได้ให้กับชาวผู้ไทยบ้านโพนและสร้างรายได้เข้าจังหวัดกาฬสินธุ์ ปีละกว่า 500 ล้านบาท


เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2568 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่วัดป่ารังสีปาลิวัน บ้านโพน ต.โพน อ.คำม่วง จ.กาฬสินธุ์ เป็นหนึ่งในเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง คุณแม่คำสอน สระทอง ในวัย 86 ปี (ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ ด้านประณีต ทอผ้า) ประจำปี 2559 เป็นชาวผู้ไทยบ้านโพน ได้นำสมาชิกกลุ่มสตรีทอผ้าไหมแพรวาบ้านโพน ออกตามรอยเสด็จพระราชดำเนิน ซึ่งที่วัดแห่งนี้ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินมาพร้อมกับ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ในปี พ.ศ.2520 จนเกิดพระราชดำริรังสั่งให้ ชาวบ้านโพน ทอผ้าแพรวาถวายและมีการพัฒนาจนกลายเป็นผ้าแพรวาที่ถูกขนานนามว่าเป็น “ราชินีแห่งไหม“ เป็นผืนผ้าแห่งแผ่นดินที่แต่ละผืนจะมีเพียงผืนเดียวในโลก

กล่องสีขาว.jpg

คุณแม่คำสอน สระทอง ในวัย 86 ปี (ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ ด้านประณีต ทอผ้า) ประจำปี 2559 เล่าให้ฟังด้วยความปลื้มใจด้วยพระบารมีปกเกล้าปกกระหม่อม ว่า จากการเสด็จของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในปี พ.ศ. 2520 ซึ่งได้ทรงเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมพสกนิกรที่อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ ครั้งนั้นชาวผู้ไทยบ้านโพนได้เข้าเฝ้ารับเสด็จ โดยแต่งกายชุดพื้นเมืองผู้ไทย  และที่งดงามสะดุดตา เป็นอย่างยิ่ง คือ ผืนผ้าไหมแพรวาสีแดงที่พันเฉียงทับชุดพื้นเมืองของชาวผู้ไทย ในครั้งนั้นสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงทอดพระเนตรเห็นชาวผู้ไทยแต่งกายด้วยชุดอัตลักษณ์มาเฝ้ารอรับเสด็จจึงตรัสว่า “ผ้านี้มาจากไหน  อยากได้สวย มีไหม จะทำให้ได้ไหม”  เมื่อชาวผู้ไทยตอบว่าได้เพคะ วันต่อมาสมเด็จพระนางเจ้าฯ จึงโปรดให้นางพระกำนัล นำเส้นไหมมาให้ชาวบ้านที่บ้านโพน

กล่องสีขาว.jpg

”เมื่อชาวบ้านทอผ้าเสร็จได้นำไปทูลเกล้าฯถวายที่พระราชวังไกลกังวล โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ชาวบ้านเข้าเฝ้าเมื่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงเสด็จต่อหน้าชาวบ้านที่เข้าเฝ้า พระองค์ได้ทรงเอ่ยพระราชดำรัสออกมาว่า “ใครๆก็ชมว่าเราสวย” ซึ่งในครั้งนั้นพระองค์ได้ทรงฉลองพระองค์ด้วยชุดเดรสผ้าไหมมัดหมี่และทรงพาดผ้าไหมแพรวาที่ชาวบ้านนำมาทูลเกล้าถวาย ในวันนั้นมีการแสดงฟ้อนผู้ไทยถวาย โดยสตรีชาวผู้ไทยสวมใส่ชุดอัตลักษณ์ผู้ไทยกาฬสินธุ์ มีคุณแม่คำสอน สระทอง (ศิลปินแห่งชาติ) เป็นคนร้องหมอลำ


สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงทอดพระเนตรการแสดงและมีพระราชดำรัสว่า “คนที่รำดีดีออกมานี่หน่อย คำสอนนั่นแหละ” แม่คำสอนจึงเดินไปเข้าเฝ้าฯ พระองค์ได้ตรัสกับแม่คำสอนว่า “สวยนะชุดที่ใส่เอามาจากไหน ใครเป็นคนทำเอาผ้าจากไหน ผ้าซิ่นก็เข้ากัน” แม่คำสอนตอบว่า “ผ้าของย่าค่ะ แต่ผ้าซิ่นทำเองค่ะ เป็นชุดประจำเผ่า

กล่องสีขาว.jpg

นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณ ที่องค์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีได้ทรงส่งเสริมให้ชาวผู้ไทยในพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ได้มีการพัฒนางานหัตถศิลป์ซึ่งเกิดจากภูมิปัญญาที่ได้รับการสืบทอดจนสามารถต่อยอดเป็นสินค้าที่มีชื่อเสียงทั้งในระดับประเทศและโด่งดังไปทั่วโลก พระองค์ทรงรับเอาการทอผ้าไหมแพรวาเข้าไว้ในโครงการศิลปาชีพ และทรงฉลองพระองค์ด้วยผ้าไหมแพรวาของชาวจังหวัดกาฬสินธุ์สร้างความปลาบปลื้มให้กับชาวจังหวัดกาฬสินธุ์เป็นอย่างมาก” คุณแม่คำสอน เล่าในที่สุด


สำหรับพัฒนาการ ด้านการส่งเสริมผ้าไหมวิจิตรแพรวา ด้วยความโดดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์ลายบนผืนผ้าโบราณของชาวผู้ไทยบ้านโพน ภายหลังจากที่มีการพัฒนาการจากผ้าด้วยมือที่มีขนาดเพียง 1 วา ปัจจุบันได้กลายเป็นผืนผ้าที่สามารถนำมาตัดเป็นชุด โดย ในปี 2560 ที่ เวสต์เกต ฮอลล์ ชั้น 4 เซ็นทรัลพลาซา เวสต์เกต จังหวัดกาฬสินธุ์ ได้รับอนุมัติงบกลุ่มจังหวัดร้อยแก่นสารสินธุ์ นำผ้าไหมแพรวาที่ผ่านการพัฒนาไปเปิดตลาดและจัดแสดง ภายใต้ ชื่องาน ว่า พราวพัสตรา แพรวาผืนผ้าแห่งแผ่นดิน ที่มีการนำดีไซน์เนอร์ทั่วฟ้าเมืองไทย ทำการออกแบบเครื่องแต่งกายโดยใช้ผ้าไหมแพรวา ถือเป็นการเปิดตลาดแฟชั่นแพรวาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประเทศไทยเกิดการซื้อขายสร้างรายได้หมุนเวียนให้จังหวัดกาฬสินธุ์ปีละกว่า 500 ล้านบาท การแสดงแบบมีการนำนายแบบ นางแบบชื่อดังเข้าร่วมถ่ายทอดความงดงามของผืนผ้าไหมแพรวา ครั้งนั้น คุณแม่คำสอน สระทอง ศิลปินแห่งชาติ ด้านทัศนศิลป์ ประณีต ทอผ้า ได้ร่วมแสดงเล่าตำนานของพระราชชนนีพันปีหลวง ที่ถือเป็นการต่อยอดพระราชปณิธานของ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทำให้ผ้าไหมวิตรแพรวาชาวบ้านโพนเป็นที่สนใจของประชาชนทั่วโลก กลายเป็นตำนานความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ของพระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่มีพระอัจฉริยภาพและสายพระเนตรยาวไกล มอบให้กลายเป็นสมบัติของแผ่นดินที่ทรงคุณค่ายิ่ง.

กล่องสีขาว.jpg

เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา จัดพิธีบวงสรวง “อยุธยามหาปราสาท พร้อมแถลงข่าวเตรียมจัดงานประเพณีลอยกระทง กรุงเก่า 4 มุมเมือง

2783

eye.png

ข่าวประชาสัมพันธ์

กล่องสีขาว.jpg

ปชน. จัดกิจกรรม "แฮคงบแม่ฮ่องสอน" ครั้งแรก ชวนประชาชนร่วมตรวจสอบการจัดสรรงบประมาณจังหวัด ชี้ปีนี้งบลดลง 80%

2017

eye.png
"สง่างามข้ามกาลเวลา” เพชรบุรี-หัวหิน วินเทจ คาร์ พาเหรด ครั้งที่ 24 ตื่นตากับขบวนรถโบราณสุดคลาสสิกกระตุ้นการท่องเที่ยวส่งท้ายปี
ตะลึง!! กลางทุ่งนา ตร.บุกกวาดล้างยานรก เจอด.ญ.14 ท้อง 7 เดือน พ่อเด็กในครรภ์ยังเป็นปริศนา เร่งคลี่ปมหวั่นถูกล่วงละเมิดทางเพศ

ตะลึง!! กลางทุ่งนา ตร.บุกกวาดล้างยานรก เจอด.ญ.14 ท้อง 7 เดือน พ่อเด็กในครรภ์ยังเป็นปริศนา เร่งคลี่ปมหวั่นถูกล่วงละเมิด

อาชญากรรม

การเมือง-การเมืองท้องถิ่น

ไอที-ยานยนต์

"สง่างามข้ามกาลเวลา” เพชรบุรี-หัวหิน วินเทจ คาร์ พาเหรด ครั้งที่ 24 ตื่นตากับขบวนรถโบราณสุดคลาสสิกกระตุ้นการท่องเที่ยวส่งท้ายปี

2781

eye.png

2778

eye.png
ความคิดเห็น

แชร์ความคิดเห็นของคุณเชิญแสดงความคิดเห็น คุณคือคนแรกที่แสดงความคิดเห็นที่นี่

ข่าวภูมิภาคทั้งหมด

ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

อบจ.สมุทรสงคราม ประกาศเจตนารมณ์ “ท้องถิ่นโปร่งใส ไร้ยาเสพติด” ย้ำบุคลากรไม่ยุ่งเกี่ยวทุกรูปแบบ

9 กันยายน 2569 เวลา 18:15:00

1172

eye.png
ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

ช็อก! หมอคางดำ 2 ตัว ชาวประมงจับได้คู่ปลาผัวเมีย พบไข่ในท้องตัวเมีย ตัวผู้รออมพร้อมขยายพันธุ์ในเขื่อนฯ สงสัยฝีมือมนุษย์

9 กันยายน 2569 เวลา 16:55:00

1336

eye.png
ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

ศึกผ้าเหลือง !! พระเปิดศึกกลางวงข้าว พระรุ่นน้องแค้นโดนด่าไม่เคยเห็น 4 เห็น 8 เตะผ่าวงข้าว ซวยซ้ำตรวจพบฉี่สีม่วง

9 กันยายน 2569 เวลา 17:55:00

1282

eye.png
ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

จังหวัดนครพนมจัดประชุมสมัชชาสุขภาพจังหวัด ขับเคลื่อนนโยบายรองรับสังคมสูงวัย ขยายผลสู่พื้นที่อย่างยั่งยืน

9 กันยายน 2569 เวลา 16:20:00

1085

eye.png
ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

กรมศิลป์บุกพิสูจน์ “ถ้ำหงษ์” ลือสนั่นซ่อนถ้วยชามโบราณ–หงส์คู่ศักดิ์สิทธิ์ พบคล้ายโพรงหินขนาดใหญ่ ยังไม่ฟันธง รอผลตรวจแร่

9 กันยายน 2569 เวลา 17:23:00

1452

eye.png
ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

อำเภอเบตงจัดกิจกรรมรวมพลังจิตอาสาพัฒนา ทำความสะอาดและปรับภูมิทัศน์ มัสยิดกลางเบตง

9 กันยายน 2569 เวลา 15:00:00

1247

eye.png
ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

นครพนมจัดพิธีบวงสรวง “ท้าววิรูปักโขนาคราช 9 เศียร” เสริมบารมี “9 เดือน 9” ณ วัดหัวดอน ธาตุพนม

9 กันยายน 2569 เวลา 17:10:00

1356

eye.png
ท้องฟ้าสีฟ้าคราม

"ธีรรัตน์" ลงพื้นที่แม่ฮ่องสอน ติดตามสถานการณ์น้ำและการบริหารจัดการน้ำ ณ บ้านรักไทย

9 กันยายน 2569 เวลา 13:00:00

1277

eye.png
bottom of page