นายอะตะพะ เล่าหมี่ เกษตรกรผู้ปลูกถั่วลายเสือ อ.เมือง  จ.แม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่าผลผลิตถั่วลายเสือที่ปลูกและเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ก็จะส่งขายให้กับพ่อค้าคนกลางที่มารับซื้อ ซึ่งปีที่ผ่านมาไม่มีปัญหาใด ๆ ขายได้ตามปกติ แต่มาปีนี้พ่อค้าคน กลางที่เคยรับซื้อซึ่งเป็นกลุ่มเดียวกันเมื่อเกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตเสร็จและคัดเกรดตามที่พ่อค้าคนกลางต้องการ บรรจุถุงกระสอบ นำไปส่งขายให้กับพ่อค้าคนกลางตามปกติ เกษตรกรหลายรายถูกตำหนิผลผลิตที่นำมาไม่ผ่าน อ้างเมล็ดถั่วไม่ได้มาตรฐาน เมล็ดไม่สวยบ้าง ไม่เต็มบ้าง ไม่แห้งบ้าง และก็ถูกพ่อค้าคนกลางคัดออกอีกครั้ง ก็ไม่รู้ว่าถั่วที่ถูกคัดออกจะไปขายให้กับใครได้เพราะถั่วได้ถอนออกมาแล้ว ผลผลิตที่พ่อค้าคนกลางต้องการเราก็ทำตามทุกอย่างพอไปขายเขาก็บอกว่าถั่วไม่ผ่านฐาน และพ่อค้าคนกลางที่รับซื้อก็บอกว่าถั่วที่ถูกคัดออกไม่ผ่านมาตรฐานจะช่วยหาพ่อค้ามารับซื้อให้  เพียงไม่กี่วันก็มีพ่อค้าคนใหม่มารับซื้อถั่วต่อ ที่ ตนไม่ทราบว่าเป็นกลุ่มเดียวกันหรือเปล่า แต่ให้ราคาถังละ 100 บาท เป็นราคาที่ถูกมาก ซึ่งถั่วลายเสือที่ได้มาตรฐานพ่อค้าจะรับซื้อถังละ 234 บาท

นายประพาส  อินธิปวง  เกษตรกรผู้ปลูกถั่วลายเสือ ต.ปางหมู อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน กล่าวว่า ปีนี้เกษตรกรในพื้นที่อำเภอเมือง จะถูกถั่วลายเสืออยู่  2 ตำบล ได้แก่ตำบลปางหมู กับตำบลหมอกจำแป่  เนื้อที่ประมาณ 2,000 ไร่ ส่วนราคาพ่อค้าจะอ้างตามเกรดที่คัดออกมา หลังจากคัดเกรดแล้ว ถั่วที่ไม่ได้มาตรฐานหรือไม่ผ่านพ่อค้าคนกลางบอกว่าให้นำไปตากแดดและจะรับซื้อกิโลกรัมละ 20 บาท ราคาก็ถูกมากเช่นกัน ส่วนพ่อค้าคนกลางที่มารับซื้อจะเป็นชาวจีน กับเวียดนาม มาเช่าที่ เช่าห้องคอยรับซื้อ โดยจะมีคนไทยเป็นลูกน้อง คือเกษตรได้ทำตามการแนะนำและขั้นตอนจากพ่อค้าพ่อค้าคนกลางทุกอย่างที่เขาบอกมา เมื่อนำไปขายกลับถูกตำหนิเรื่องมาตรฐาน จึงมาขอความช่วยเหลือกับ นายปกรณ์ จีนาคำ สส.แม่ฮ่อง สอน เขต 1 และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากชาวบ้านเดือดร้อนจริง ๆ จุดประสงค์ของเกษตรกรก็คืออยากให้พ่อค้าคน กลางรับซื้อแบ่งเกรดอย่างยุติธรรม ไม่ใช่มองด้วยตาเปล่าและก็บอกว่าอันนี้ได้มาตรฐาน อันนี้ไม่ได้มาตรฐาน และไม่รับซื้อ ต้องมีเครื่องวัดมาตรฐานที่ชัดเจนและให้ราคาที่เหมาะสม 

นางภูษณิศ ไชยมณี พาณิชย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน  กล่าวว่า ชาวบ้านไม่ได้รับความยุติธรรมจากการนำผลผลิตถั่วลายเสือไปจำหน่ายให้กับพ่อค้า ทางพาณิชย์จังหวัดก็ได้รับข้อร้องเรียนจากเกษตรกรโดยจะส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปสังเกตการณ์การรับซื้อและจะขอความร่วมมือกับพ่อค้าที่มารับซื้อได้ให้ความเป็นธรรมกับเกษตรกร และจะต้องกำหนดมาตรฐานการรับซื้อ โดยส่วนใหญ่ถั่วลายเสือจะไม่มีมาตรฐานการซื้อขายซึ่งจะทำให้เกษตรกรเกิดความกังวลใจไปขายแล้วไม่ได้ราคา ในฐานะสำนักงานพาณิชย์เป็นฝ่ายการตลาดเราก็จะเข้าไปดูแลอย่างใกล้ชิด  ปัญหาที่เกิดขึ้นผลผลิตชาวบ้านบอกว่าได้มาตรฐานแต่พ่อค้ากลับไม่รับซื้อ หากเป็นไปได้ก็อยากให้ผู้ประกอบการหรือพ่อค้าอื่น ๆ ซึ่งอยู่ในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่ต้องการถั่วลายเสือจากเกษตรกรในพื้นที่ก็สามารถมาติดต่อขอรับซื้อได้ ขณะนี้ยังมีผลผลิตอยู่จำนวนมาก ก็สามารถติดต่อได้ที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน จะทำให้เกษตรกรสามารถระบายสินค้าได้และไม่ก่อปัญหาเรื่องต้นทุนให้เกษตรกร การอ้างมาตรฐานเรื่องผลผลิตไม่ได้มาตฐานนั้นเป็นวิธีการรับซื้อหรือการตลาดและข้ออ้างของผู้ประกอบการ เราต้องไปคุยกับผู้ประกอบการหรือพ่อค้าไม่ให้เอาเปรียบเกษตรกร จะต้องติดป้ายแสดงราคารับซื้อ ให้ชัดเจน และต้องมีการเปลี่ยนแปลงทุกวันที่มีการรับซื้อ

นายพยุงศักดิ์ สิทธิลภ  เกษตรจังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวว่า สำหรับพื้นที่ปลูกถั่วลายเสือที่ขึ้นทะเบียนจะอยู่ที่ประมาณ 2,000 ไร่ ซึ่งราคาที่พ่อค้ารับซื้อก็เป็นราคาที่น่าพอใจ แต่ปัญหาก็คือการคัดเกรดต้องมีมาตรฐาน และให้ราคาเกษตรกรที่สมเหมาสม ก็อยากเน้นย้ำเกษตรกรให้มาขึ้นทะเบียนการปลูก เพื่อจะได้ช่วยเหลือเกษตรกรทั้งจำนวนพื้นที่ การแปรรูปถั่วลิสงค์ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อให้สามารถจำหน่ายได้อีกทางหนึ่ง.

ฉลอง  หมั่นสกุล  จ.แม่ฮ่องสอน